Hybrydowe systemy są adekwatną odpowiedzią na wyzwania ciepłownictwa rozproszonego. Jak zbudować taki system, gdzie się sprawdzi oraz jakie płyną z niego korzyści, wyjaśnia Wioletta Tratkiewicz, Dyrektorka Departamentu Transformacji Energetycznej w Veolia Energy Contracting Poland.
Teraz Środowisko: Czym są Hybrydowe Systemy Energetyczne (HSE) w praktyce?
Wioletta Tratkiewicz: Pojęcie Hybrydowych Systemów Energetycznych wywodzi się z art. 2 pkt. 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii. W praktyce biznesowej są to układy, które łączą ze sobą różne źródła, najczęściej źródła energii odnawialnej i konwencjonalnej. Dzięki temu wytwarzanie energii cieplnej jest dla nas wynikiem łączenia pracy samodzielnej instalacji OZE z jednostkami wytwórczymi tradycyjnymi. HSE to inteligentny system energetyczny, który łączy w sobie różnorodne technologie wytwarzania energii, umożliwiając zoptymalizowane wykorzystanie dostępnych źródeł. W jego skład najczęściej wchodzą kotły gazowe, pompy ciepła, panele fotowoltaiczne, magazyny ciepła oraz magazyny energii elektrycznej. Dzięki temu kompleksowemu podejściu, hybrydowe systemy energetyczne dostarczają energię zarówno do ogrzewania, chłodzenia, jak i zasilania elektrycznością, dostosowując się do zmieniających się potrzeb użytkowników.
Systemy hybrydowe wzajemnie kompensują zalety i wady pracy odnawialnych źródeł energii, z których produkowana jest energia elektryczna, ciepło a coraz częściej chłód. Zanim jednak zainwestuje się w dany system, należy przeprowadzić analizę efektywności energetycznej. Składają się na nią ocena wydajności energetycznej, ocena efektywności społeczno-ekologicznej oraz ocena efektywności ekonomicznej.
HSE stanowią bardzo dobre rozwiązanie dla wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Pozyskiwanie energii elektrycznej dzięki temu systemowi może stać się bardziej wydajne i zapewnić nam ciągłość dostaw oraz pracy Źródeł. System HSE jest również bardziej opłacalny ekonomicznie niż poszczególne pojedyncze elektrownie oparte na odnawialnych źródłach energii, a jego zastosowanie może być przyjazne dla środowiska.

TŚ: Gdzie takie systemy znajdują zastosowanie?
WT: Hybrydowe kotłownie są idealnym rozwiązaniem dla różnych rodzajów budynków biznesowych i przemysłowych, w tym biurowców, centrów handlowych, szpitali czy zakładów produkcyjnych. Są dostosowane do potrzeb zarówno pojedynczych obiektów, jak i kompleksów przemysłowych, co sprawia, że są wszechstronnym rozwiązaniem dla różnych sektorów gospodarki. Dzięki zdolności do jednoczesnego dostarczania ciepła, energii elektrycznej i podmieszania zasilania biometanem lub wodorem, hybrydowe kotłownie są elastycznym rozwiązaniem, zaspokajającym unikalne potrzeby różnych branż.
Ponadto, deweloperzy i zarządcy nieruchomości, planując nowoczesne osiedla, mogą zdecydować się na hybrydowe kotłownie, aby zapewnić mieszkańcom nowatorskie i ekologiczne źródło energii. Oferta jest skierowana do instytucji publicznych, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych, deweloperów osiedli mieszkaniowych, jak i budynków biznesowych, czy budynków przemysłowych, przedsiębiorstw przemysłowych.
TŚ: Jakie modele współpracy są możliwe w obszarze HSE?
WT: W ramach naszych usług projektujemy, budujemy oraz zapewniamy opiekę operatorską instalacji energetycznych opartych o systemy kogeneracyjne, trigeneracyjne, czy hybrydowe kotłownie osiedlowe oraz hybrydy dla budynków przemysłowych i biznesowych. W budynkach podlegających modernizacji nie zawsze da się zastosować wszystko, co byśmy chcieli, ale dążymy do maksymalnej optymalizacji.
Veolia świadczy usługi doradcze w zakresie wsparcia przy doborze rozwiązania HSE przez Klienta oraz partycypuje w kosztach zakupu urządzeń dla projektowanego źródła pozasystemowego. Stając się operatorem systemu na mocy odrębnej umowy i ustalonych warunków finansowych, Veolia utrzymuje Źródło Pozasystemowe Klientowi. Koszty eksploatacji systemu oraz zakupu energii elektrycznej lub gazu ponosi Klient, to tzw. Umowa partycypacyjna.
Dlatego w tym miejscu warto podkreślić rolę mocno promowanej w UE koncepcji ekoprojektowania. Departament Transformacji Energetycznej Grupy Veolia uczestniczy w wielu projektach inwestycyjnych od samego początku, przedstawiając dobre praktyki w koncepcje HSE spełniające założenia zrównoważonego rozwoju i założenia GOZ (Gospodarki Obiegu Zamkniętego)– wtedy osiągamy najlepsze efekty.
TŚ: Skoro jednak wiele instalacji wymaga modernizacji, zasadne jest pytanie o koszty. Czy to się opłaca?
WT: Mamy zidentyfikowaną i potwierdzoną listę korzyści. Hybrydowe kotłownie są przede wszystkim sposobem na osiągnięcie efektywności energetycznej. Umożliwiają optymalne wykorzystanie dostępnych źródeł energii poprzez integrację technologii takich jak kotły gazowe czy pompy ciepła z odpowiednio efektywnymi magazynami ciepłej wody użytkowej (cwu) i centralnego ogrzewania (co). W przyszłości znajdą zastosowanie również lokalne paliwa alternatywne odnawialne lub urządzenia grzewcze, które wykorzystują naturalny kierunek zmian temperatury. Dzięki temu, że systemy są zasilane odnawialnymi źródłami energii (głównie fotowoltaiką, a w przyszłości też produkowanym lokalnie biometanem lub wodorem), osiągamy efekt redukcji emisji gazów cieplarnianych. Propozycją Veolia jest grupowanie systemów energetycznych i wdrażanie nowoczesnych rozwiązań z zaangażowaniem nauki.
Z punktu widzenia naszych klientów kluczowe są konkretne redukcje kosztów za rachunki. Jeśli np. po roku funkcjonowania instalacji rachunki spadają czasem aż do 20-30%, to jest to najlepszy argument za omawianym rozwiązaniem. Mamy szereg praktycznych przykładów świadczących o tym, że integracja różnych technologii pozwala na obniżenie kosztów eksploatacji budynków biznesowych i przemysłowych, co przekłada się na realne oszczędności finansowe. Jest to też sposób na osiągnięcie niezależności energetycznej, ponieważ instalacje HSE zapewniają stałe dostawy energii nawet w sytuacjach awaryjnych czy w przypadku niedostępności zewnętrznych źródeł energii.
TŚ: À propos, Veolia jest też spółką obrotu, dlatego do wolumenu zielonej energii macie dostęp z „pierwszej ręki”. Czy to ma jakieś szczególne znaczenie?
WT: Veolia, będąc spółką multienergetyczną, ma szeroki zakres działania, co sprzyja osiąganiu efektu synergii i optymalizacji. Jestem odpowiedzialna za Departament Transformacji Energetycznej, który ściśle współpracuje z Departamentem Handlu i Obrotu Energią, świadczącym usługi zarówno dla podmiotów zewnętrznych, jak i dla spółek Grupy Veolia. Dzięki temu mamy dostęp do atrakcyjnych cen energii, którą kupujemy na rynku. Jest to więc współpraca wielostronna, wieloetapowa i pozwalająca nam na optymalizację kosztów. Wzajemnie się uzupełniamy.
W strukturze Departamentu Transformacji Energetycznej znajdują się 3 biura, z których jedno zajmuje się przygotowywaniem projektów z deweloperami i samorządami, a drugie nadzorem i wykonawstwem inwestycji (techniczny obszar). Trzecie natomiast odpowiada za gromadzenie danych z pomiarów licznikowych, które są niezbędne dla analizy rzeczywistej efektywności zainstalowanych systemów i ich ewentualnej korekty. Dzięki takiemu modelowi działania, mamy pełną kontrolę nad procesami.
Rozmawiała
Katarzyna Zamorowska
Źródło: Artykuł Teraz Środowisko: Hybrydowe Systemy Energetyczne – elastyczność i optymalizacja